قرمز یا مرگ/ نقد و بررسی یک رمان ورزشی

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از واشنگتن پست، اگر بخواهیم رمان های ورزشی را در جمع کتاب های ادبی امتیاز دهیم به طور حتم با توجه به شمار اندک این رمان ها امتیاز کمی باید برای این نوع از کتاب ها قائل شد ولی وقتی نوبت به رمان هایی مثل «موبی دیک» یا آثار ورزشی دان دلیلو، رابرت کوور و دیوید فاستر والاس می رسد، مطمئناً این نوع امتیازدهی مناسب نخواهد بود.

این نویسندگان ثابت کردند که می توان با نوشتن یک داستان بلند با موضوع ورزشی مخاطب کافی جذب کرد. کاری که آن ها در مورد ورزش های بیس بال و تنیس انجام دادند، شاید در سال های اخیر توسط «دیوید پیس» در مورد فوتبال انجام شده باشد.

وی با نوشتن رمان «دوزخیان یونایتد» در سال 2006 مخاطب بسیاری برای این نوع رمان ها کسب کرد و حالا با نوشتن رمان «قرمز یا مرگ» در مورد تیم و باشگاه لیورپول جای خود را در میان ادبیاتی های عاشق ورزش بازکرده است.

موضوع اصلی کتاب در مورد شغل و فعالیت های «بیل شانکلی» در تیم فوتبال لیورپول از سال 1959 تا 1974 است که توانست این تیم را از یک تیم معمولی به یک همیشه قهرمان در لیگ برتر انگلیس تبدیل کند.

«شنکلی» تا قبل از سال 1981 که در سن 68 سالگی از دنیا رفت یکی از محبوب ترین چهره های شهر لیورپول بود و حتی از وی مجسمه ای در ورودی ورزشگاه آنفیلد نصب شده است. یکی از خصوصیات اصلی رمان قرمز یا مرگ سبک نوشتاری «پیس» است که اغلب از جملات کوتاه و ناقص استفاده می کند و به نوعی می خواهد با استفاده از نقل قول و ضمایر استفاده کند تا بتواند به جملات خود نوعی هیجان موجود در تصاویر ورزشی ببخشد.

وی مثل رمان نویسان مشهور مثل همینگوی و الیوت با تکرار واژه ها و توضیحات در شرح وقایع زیبایی و هیجان خاصی به جملات می بخشد که کمتر در مورد رمان نویسان دیگر دیده می شود.

در نوشتن جملات این کتاب به عنوان یک رمان ورزشی وی از سبکی فراتر از نویسنده های همزمان خود استفاده می کند و سعی می کند سبکی از حوادث دوران باستان یونان و حماسه هایش را با سبک حماسه های قرون وسطی ترکیب کند.

هر بار که لیورپول می خواهد در آنفیلد جلوی تیمی بازی کند داستان طوری روایت می شود که قرار است آن ها دیوارهای شهر تروی را محاصره کنند. هر بازیکن با قهرمان های حماسی یونان و روم مقایسه می شوند. وی در صفحات انتهایی کتابش می نویسد: فوتبال دین من است و برای نوشتن جملات مذهبی باید از جملات عرفانی استفاده کرد.

برای مخاطبانی که داستان مستقیم و سرراست می خواهند یک دوجین کتاب درباره شنکلی وجود دارد ولی اگر بخواهید یک داستان حماسی درباره شنکلی بخوانید باید به جملات این کتاب مراجعه کنید.

مدت کوتاهی بعد از اعلام بازنشستگی، «شنکلی» فوتبال را یک کار سخت و بی رحم توصیف می کند که مثل یک رودخانه دائماً در حال جریان است و پیشرفت آن حدومرزی ندارد. وی فوتبال را شکلی از سوسیالیسم عنوان می کند که تغییر در آن کار سختی است و فردگرایی تیم را به سقوط می کشاند.